Mở cửa xe ô tô gây tai nạn thì xử lý như thế nào?

Mở cửa xe ô tô tưởng chừng là một việc đơn giản không đáng nhắc đến nhưng tiềm ẩn nhiều hiểm họa. Một hành động bất cẩn của người mở cửa xe mà không chịu quan sát có thể là nguyên nhân dẫn tới tai nạn, thậm chí là tai nạn chết người. Vậy pháp luật nước ta quy định về vấn đề này như thế nào? Và người lái xe cần làm gì để đảm bảo an toàn khi mở cửa xe?

* Mở cửa xe ô tô tưởng chừng là một việc đơn giản không đáng nhắc đến nhưng tiềm ẩn nhiều hiểm họa. Một hành động bất cẩn của người mở cửa xe mà không chịu quan sát có thể là nguyên nhân dẫn tới tai nạn, thậm chí là tai nạn chết người. Vậy pháp luật nước ta quy định về vấn đề này như thế nào? Và người lái xe cần làm gì để đảm bảo an toàn khi mở cửa xe?

Thực tế là hiện nay nhiều tài xế và cả người sử dụng ô tô khi mở cửa xe thường không quan sát kĩ càng. Điều này làm tăng khả năng dẫn đến tai nạn giao thông. Nhận thấy sự nguy hiểm của hành vi trên, nhà nước ta cũng đã cụ thể hóa thành các quy định pháp luật.

Tại điểm đ khoản 3 Điều 18 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định về điều kiện an toàn khi mở cửa xe ô tô như sau: “Không mở cửa xe, để cửa xe mở hoặc bước xuống xe khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn”.

Tùy theo tính chất, mức độ gây thiệt hại, việc mở cửa xe ô tô không quan sát dẫn đến tai nạn có thể phải bị xử phạt hành chính hoặc chịu trách nhiệm hình sự.

• Xử phạt hành chính:

Theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 5 Mục 1 Chương II Nghị định 100/2019/NĐ-CP về mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi mở cửa xe như sau: Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện hành vi vi phạm sau đây:

+ Dừng xe, đỗ xe trên phần đường xe chạy ở đoạn đường ngoài đô thị nơi có lề đường rộng; dừng xe, đỗ xe không sát mép đường phía bên phải theo chiều đi ở nơi có lề đường hẹp hoặc không có lề đường;

+ Dừng xe, đỗ xe ngược với chiều lưu thông của làn đường; dừng xe, đỗ xe trên dải phân cách cố định ở giữa hai phần đường xe chạy;

+ Đỗ xe trên dốc không chèn bánh;

+ Mở cửa xe, để cửa xe mở không bảo đảm an toàn…

Ngoài ra, bên cạnh việc xử phạt vi phạm hành chính thì người lái xe ô tô khi có hành vi mở cửa xe không đảm bảo an toàn dẫn đến tai nạn sẽ bị áp dụng hình phạt bổ sung là tước giấy phép lái xe từ 2 đến 4 tháng (khoản 1 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP).

(2) Chịu trách nhiệm hình sự:

Trong trường hợp người có hành vi mở cửa xe ô tô không quan sát dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, thậm chí là chết người thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Pháp luật cũng đã quy định rõ về trường hợp này như sau:

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi khoản 72 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 về “Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”

– Trường hợp mở cửa xe ô tô không đúng quy định dẫn đến tai nạn chết người hoặc gây thương tích cho người khác từ 61% trở lên hoặc thiệt hại đến tài sản của người khác từ 100 triệu đồng trở lên thì người mở cửa xe ô tô không đúng cách sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Trường hợp gây hậu quả chết 3 người trở lên thì hình phạt có thể ở mức cao nhất của tội danh này là phạt tù từ 7 năm đến 15 năm tù.

* Ngoài ra, người mở cửa xe ô tô không đảm bảo an toàn, gây tai nạn cho người khác còn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều 584 Mục 1 Chương XX Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể:

Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại:

+ Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác;

+ Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác;

+ Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.

* Do đó, để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người tham gia giao thông khác, khi tiến hành mở cửa xe ô tô, người lái xe và người ngồi trên xe cần lưu ý những điều sau:

– Luôn khoá cửa lại khi xe đang chạy để đảm bảo rằng các cửa không bị bật ra gây tai nạn cho người khác. Đồng thời, nên sử dụng khoá trẻ em để tránh trẻ nhỏ tự ý mở cửa từ bên trong.

– Trước khi mở cửa xe, lái xe cho xe đỗ sát mép đường bên phải chiều đi của mình. Không dừng xe ở nơi cấm đỗ xe, đường giao nhau… Tuyệt đối không mở cửa khi xe đang chạy.

– Khi mở cửa, người ngồi trên xe cần quan sát kỹ phía trước và phía sau bằng mắt thường và qua gương chiếu hậu.

– Thao tác mở cửa xe đúng là tay trái giữ tay nắm cửa, tay phải kéo mở khóa. Thao tác mở cửa bằng tay phải này giúp mặt dễ dàng hướng về phía sau để quan sát, đồng thời cánh cửa không bị mở bung rộng ra ngay.

– Mở cửa một cách từ từ, người ra đến đâu cửa mở ra đến đó chứ không mở hết cửa.

* Tóm lại, hành vi mở cửa xe ô tô mà không quan sát có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, làm ảnh hưởng cho bản thân và những người xung quanh. Bởi thế, người lái xe nên trang bị cho mình những kiến thức cần thiết khi sử dụng xe ô tô để không dẫn đến hậu quả đáng tiếc cho những người đi đường.